BEŞİNCİ BÖLÜM
DERNEĞİN DENETİMİ
DENETİM KURULLARININ TEŞKİLİ, GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE-40 : Denetim kurulları,genel kurulca seçilen üç asıl ve üç yedek üyeden oluşur. Denetim kurulları ilk toplantısında kendi aralarında bir görev bölümü yapar. Denetim kurullarının işlevleri aşağıda belirtilmiştir.
a. Denetim kurulları, dernek genel merkezinin ve şubelerinin , derneğin tüzüğünde gösterilen amaç ve amacın gerçekleştirilmesi için sürdürüleceği belirtilen çalışma konuları doğrultusunda faaliyet gösterip göstermediğini, idari ve mali işlemlerinin genel kurul kararları ile yasalara uygun olup olmadığını, defter, hesap ve kayıtların mevzuata ve dernek tüzüğüne uygun olarak tutulup tutulmadığını , dernek tüzüğünde belirtilen esas ve usullere göre altı ayda bir denetler. Denetim kurulu üyelerinin istemi üzerine her türlü bilgi, belge ve kayıtların dernek yetkilileri tarafından gösterilmesi veya verilmesi, yönetim yerleri, müesseseler ve eklentilerine girme isteğinin yerine getirilmesi zorunludur. Denetleme sonuçlarını bir rapor halinde kendi yönetim kurulu başkanına sunar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
MADDE-40 : Denetim kurulları,genel kurulca seçilen üç asıl ve üç yedek üyeden oluşur. Denetim kurulları ilk toplantısında kendi aralarında bir görev bölümü yapar. Denetim kurullarının işlevleri aşağıda belirtilmiştir.
a. Denetim kurulları, dernek genel merkezinin ve şubelerinin , derneğin tüzüğünde gösterilen amaç ve amacın gerçekleştirilmesi için sürdürüleceği belirtilen çalışma konuları doğrultusunda faaliyet gösterip göstermediğini, idari ve mali işlemlerinin genel kurul kararları ile yasalara uygun olup olmadığını, defter, hesap ve kayıtların mevzuata ve dernek tüzüğüne uygun olarak tutulup tutulmadığını , dernek tüzüğünde belirtilen esas ve usullere göre altı ayda bir denetler. Denetim kurulu üyelerinin istemi üzerine her türlü bilgi, belge ve kayıtların dernek yetkilileri tarafından gösterilmesi veya verilmesi, yönetim yerleri, müesseseler ve eklentilerine girme isteğinin yerine getirilmesi zorunludur. Denetleme sonuçlarını bir rapor halinde kendi yönetim kurulu başkanına sunar.
b. Ayrıca, iki genel kurul arasındaki süreyi kapsayan birer devre sonuç raporu düzenleyerek bunları da yönetim kurulları tarafından tanzim olunup genel kurullara sunulmakta olan çalışma raporlarına eklenmek üzere yönetim kurullarına verirler.
DERNEĞİN DENETİMİ
c. Şube denetim kurulları raporlarının birer nüshası, ilgili şube başkanları tarafından 15 gün içinde genel başkanlığa gönderilir.
d. Genel merkez denetim kurulu, genel başkanlığın göreceği lüzum üzerine derneğin herhangi bir şubesini, tesislerini denetleyebilir. Kıbrıs misafirhanesini de devre sonunda olağan genel kurula sunulacak devre sonuç raporuna dahil edilmek üzere en az iki yılda bir defa denetler ve raporlarını genel başkanlığa verir.
YASA VE TÜZÜĞE AYKIRILIK HALİNDE YAPILACAK İŞLEMLER
MADDE-41 : Denetim kurulları tarafından yapılan denetlemeler sırasında yasa ve tüzüğe aykırılığa rastlandığı takdirde buna ait raporlar ilgili yönetim kurulunca incelenir. Yönetim kurulu inceleme sonunda aykırılığın niteliğine göre takdir yetkisini kullanarak :
a. Aykırılık sadece disiplini ilgilendiriyorsa, ilgili şubelerde disiplin kuruluna, genel merkezde ise merkez disiplin kuruluna sevk edilir.
b. Aykırılık, mal veya parasal ise, tahsil ve tazmini için yasal işlem yapılır.
c. Aykırılık konusu suç teşkil ediyorsa, yetkili makama suç duyurusu yapılır.
d. Aykırılık, şube başkanlarınca işlenmiş ise, bu husustaki takdir yetkisi ve yapılacak işlem genel merkez yönetim kuruluna aittir.
e. Aykırılık, genel merkez yönetim kurulu tarafından yapılmış ise bu takdirde, dernek genel kurulu toplantısına kadar beklenir. Ancak, bu aykırılığın vakit geçirilmeden işleme konulmasının zaruri olduğu denetleme raporunda açıkça belirtilmiş ise, merkez denetim kurulu; genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırır. Benzer durumun şubelerde vukua gelmesi halinde şube denetim kurulu, şube genel kurulunu olağanüstü toplantıya çağırır. Konu genel kurullarda görüşülerek karara bağlanır.
f. Gerek genel merkezde ve gerekse şubelerde haklarında adli kovuşturma açılmasına karar verilmiş olan görevlilere gerektiğinde işten el çektirilmesinde yetkili makam, yönetim kurullarıdır.
g. Denetim kurulları görevlerini kurulca veya kendi görev bölümlerine göre ifa ederler.
h. Denetim kurulu üyelerine görevleri süresince tüzüğün 60 ncı maddesi gereğince zaruri masraf ve yolluk ödenir.
ALTINCI BÖLÜM
DİSİPLİN KURULLARI
MERKEZ VE ŞUBE DİSİPLİN KURULLARI KURULMASI,
GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE-42 : Derneğin disiplin ile ilgili işlerini ve bu tüzükte kendisine verilen diğer görevleri yapmak üzere genel kurullarca seçilmiş, genel merkezde 3 asıl ve 3 yedek üye ile merkez disiplin kurulu, 100 ve daha fazla üyesi olan şubelerde de 3 asıl ve 3 yedek üye ile şube disiplin kurulu bulunur. Kurul üyeleri derneğin diğer organlarında başka görev alamazlar.
a. Disiplin kurulunda görüşülecek işler yönetim kurulları kararları ile bu kurullara verilir. Disiplin kurulları kendilerine verilen işlerde lüzum gördükleri her türlü inceleme ve araştırmayı yapabilirler. Dosyada yoksa veya gerek görülüyorsa ilgilinin beyan ve savunmasını da alırlar. İnceleme sonucunda vardığı kararı içeren raporunu yönetim kurulu başkanlığına uygulanmak üzere bir ay içerisinde gönderir.
Genel Merkez Disiplin Kurulu; Genel Merkez Yönetim Kurulu kararı ile kendisine gelen şube üyeleriyle, genel merkez ve şube organlarında görevli kişiler hakkında da karar verebilir.
b. Şubelerde; üyelerle, şube yönetim kurulu üyeleri şube disiplin kuruluna, disiplin kurulu bulunmayan şubelerle, genel merkez yönetim kurulu üyeleri genel merkez disiplin kuruluna tabidirler. Şube disiplin kurulu kararlarına genel merkez disiplin kuruluna, genel merkez disiplin kurulu kararlarına da dernek genel kuruluna tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde itiraz olunabilir.
c. Genel merkezde dosyalar üzerinde çalışmaları süresince genel merkez disiplin kurulu üyelerine, denetim kurulu üyeleri gibi tüzüğün 60 ncı maddesinin (a) fıkrası gereğince zaruri masrafları ödenir.
YEDİNCİ BÖLÜM
GENEL MERKEZ VE ŞUBELER; DERNEĞİN BÜTÜNLÜĞÜ, İDARESİ, TEMSİLİ VE PROTOKOL İŞLERİ
MADDE-43 : Derneğin teşkilatı, idaresi ve temsili ile protokol işlerinin ne şekilde yürütüleceği aşağıda gösterilmiştir.
a. Dernek Ankara’da bulunan genel merkez ile il ve ilçelerdeki şubelerden oluşur. Dernek bu tüzük esasları ile diğer ilgili yasalara uygun olarak merkezde genel merkez yönetim kurulunca, şubelerde de şube yönetim kurullarınca yönetilir ve temsil edilir.
b. Derneğin idaresi, temsili ve protokol işleri :
(1) Derneğin genel merkezinin ANKARA’da bulunuşu nedeniyle derneğin idaresi, temsili ve protokol işlerinde birlik ve beraberliği sağlayabilmek ve derneğin dışındaki kurum ve kuruluşlara karşı tam bir bütünlük oluşturmak için ANKARA’da bulunan şubeler bu işlerde genel merkez ile sıkı bir işbirliği ve koordinasyon içinde hareket etmek zorundadırlar.
(2) Bir şube bulunan illerde şube başkanlığınca birden fazla şube bulunan illerde ise 34 ncü madde esaslarına göre yürütülür.
ŞUBELERİN VE TEMSİLCİLİKLERİN AÇILMASI
MADDE-44 : Derneğin 2847 sayılı kanuna göre üye olma şartlarını haiz kişilerden genel merkez yönetim kurulunca yetkili kılınacak en az üç kişi bulundukları yerin en büyük mülki amirine bir yazı ile müracaat ederek şube açabilir. Bu yazıda hepsinin imzalarının bulunması ve kurucu olmaları nedeniyle o yerde en az (6) aydan beri ikamet ediyor olmaları zorunludur.
Yazıda ayrıca kurucuların adı ve soyadı, baba adı, doğum yeri ve tarihi, meslek ve sanatı, rütbesi, varsa askeri sicil numarası, ikametgahı, tabiiyeti ve emeklilik sicil numaraları ile şube merkezi adresinin belirtilmesi ve bu yazıya dernek tüzüğünden iki adedinin ve genel merkez yönetim kurulu yetki belgesinin eklenmesi gereklidir.
Bir şubenin açılmasına yetki verebilmek için mali yönden kendini idare edebilecek ve derneğin amaçlarını gerçekleştirebilecek durumda en az (50) üyenin birleşmiş olduklarının genel başkanlıkça saptanmış olması lazımdır.
Dernek faaliyetlerinin yürütülebilmesi için genel merkeze bağlı olarak tüzel kişiliği olmayan ve bünyesinde organları bulunmayan (temsilcilikler) açmaya genel merkez yönetim kurulu yetkilidir. Genel merkez yönetim kurulu (temsilciliklerin) açılış ve işleyişi ile ilgili hususları (İç Çalışma Yönetmeliğinde) belirlerler.
ŞUBELERİN GENEL DENETİMİ VE GÖZETİMİ
MADDE-45 : Derneğin tüm şubeleri genel merkez yönetim kurulunun denetimi ve gözetimi altındadır.
GENEL MERKEZLE ŞUBELERİN İDARİ İLİŞKİLERİ, YAZIŞMALAR
MADDE-46 : Genel merkezden şubelere gönderilen yazılar genel başkanın imzası ile olur. Genel başkanın yokluğunda 34 ncü madde 3 ncü paragrafta yazılı vekalet esasına göre yürütülür. Şubelerden genel merkeze gönderilen yazılar şube başkanının imzası ile olur. Şube başkanının yokluğunda 38 nci madde (e) fıkrasında yazılı vekalet esasına göre yürütülür.
GENEL MERKEZİN İSTEK VE KARARLARINA
UYMA ZORUNLULUĞU
MADDE-47 : Dernek şubeleri genel merkez genel kurulunun ve genel merkez yönetim kurulunun kararları ile genel başkanlığın dernek tüzüğüne ve yasalara uygun isteklerine uymak zorunluluğundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde tüzük hükümlerine göre idari ve disiplin işlemlerine başvurulacağı uyarısı ile istek tekrarlanır. Bu uyarıya rağmen bu konuda ve diğer bir konudaki istek yerine getirilmez ise şube başkanı ve yönetim kurulu üyelerine Md. 49’da belirtilen disiplin ceza işlemlerine ilaveten:
a. Şubenin genel kurulunu olağanüstü toplantıya çağırmaya, işten el çektirmeye, şubenin diğer görevlilerinden veya üyelerinden bir geçici yönetim kurulu ile bir geçici şube başkanı atamaya genel merkez yönetim kurulu yetkilidir.
Bu şekilde tespit edilecek geçici yönetim; şube olağan genel kurul toplantısı tarihine bir yıldan fazla zaman varsa, üç (3) ay içinde tüm şube organlarını yenilemek maksadıyla olağanüstü genel kurulu toplantıya çağırır.
b. Yönetim kuruluna işten el çektirilmesi ve geçici yeni bir yönetim kurulu ve şube başkanı atanması halinde bu tedbirler ve sonuçları şubenin bulunduğu yerin en büyük mülki amirine bildirilir.
c. İşten el çektirilen şube başkanı ve kurul üyeleri görev yerini terk etmez ve şubenin malları ile defter ve sair işlemli evrakını teslim etmez ise kolluk kuvvetlerinin yardımı istenir.
DİSİPLİNE AYKIRI HAREKETLER VE DİSİPLİN CEZALARI
DİSİPLİNE AYKIRI HAREKETLER
MADDE-48 : Dernek üyelerinin disipline aykırı fiil ve hareketleri şunlardır :
a. Dernek tüzüğüne, ilgili yasalara ve Dernek İç Çalışma Yönetmeliğine sözlü, yazılı veya eylemli olarak aykırı düşen ve tüzüğün 50 nci maddesinde belirtilen hallerin dışında kalan fiili hareketlerde bulunmak.
b. Dernek içinde müşterek dayanışma ve ahengi bozucu davranışlarda bulunmak.
DİSİPLİN CEZALARI
MADDE-49 : Disiplin cezaları yazı ile dikkat çekmekten, üyenin sürekli olarak dernekten veya dernek organlarından çıkarılmasından ibarettir. Herhangi bir dernek organından çıkarılan üye, iki yıl süresince yeniden dernek organlarından birine seçilemez.
Görevli ve yetkili disiplin kurulunca fiilin niteliği, derneğe verdiği zarar ve diğer hususlar dikkate alınarak, ilgiliye bu cezalardan hangisinin uygulanacağı serbestçe takdir olunur. Genel merkez ve şube disiplin kurullarınca verilecek disiplin cezaları Tüzüğün 42 nci maddesine göre kesinleşir. Disipline aykırı fiil, işlendiği tarihi izleyen 6 ay içerisinde disiplin cezası ile karşılaşmamış ise zaman aşımına uğrar.
ADLİ KOVUŞTURMAYI GEREKTİREN FİİLLER
MADDE-50 : Dernek yönetim kurulları ve başkanlıkları, üyelerin veya kurulların dernekler yasası ile diğer yasalara aykırı ve suç teşkil eden fiillerini haber aldıklarında, bunu yetkili ve görevli adli mercilere bildirmek zorunluluğundadır.
Suç niteliğindeki bir fiilin ilgilisi hakkında adli kovuşturmaya geçilmesi ve o yoldan cezalandırılmış olması, onun dernekçe disiplin kovuşturmasına tabi tutulmasını engellemez.
DOKUZUNCU BÖLÜM
MALİ HÜKÜMLER
DERNEĞİN GELİR KAYNAKLARI
MADDE-51 : Derneğin gelirleri :
Üye aidatları
b. Dernek ve şubelerce yapılan yayınlar, tertiplenen balo, eğlence, yurt içi ve yurt dışı gezileri, spor yarışmaları ve konferanslar gibi faaliyetler ile dernek tanıtım belgesi ve rozet satışından sağlanan gelirler.
c. Derneğin mal varlığından ve bankalardaki mevduatlarından elde edilen gelirler.
d. Bağışlar ve yardımlar: Dernekler Kanununa uygun olarak genel merkeze yapılacak bağış ve yardımlar, genel merkez adına irat kaydedilir. Dernek şubelerine yapılacak bu çeşit yardım ve bağışlar da şubelerce irat kaydedilir.
e. Diğer gelirler
Dernek gelirleri, gelirlerin usulüne uygun kaydı ve bu hususlarla ilgili iş ve işlemler genel merkezce hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir.
ÜYE AİDATLARI
MADDE-52 : Üyeler dernek şubelerinde kaydını yaptırırken bir defaya mahsus olmak üzere giriş aidatı ve kayıt olduktan sonra da yıllık aidatlarını bu tüzüğün belirttiği süreler içinde ve aşağıdaki esaslar çerçevesinde ödemek zorundadırlar.
a. Yıllık aidatlar, dernek genel kurulunca saptanır. Giriş aidatı, yıllık aidatın %50’ sini geçemez.
b. Üyenin ölümü halinde yapılacak her türlü yardım ile, dergi ücreti yıllık aidata dahildir. Ancak genel kurul kararı ile dergi için ayrıca para alınabilir.
c. Aidat her üye tarafından eşit miktarda ödenir, hiçbir üyeye ayrıcalık tanınmaz (Onur Üyeleri hariç).
d. Şubeler aldıkları yıllık aidatlardan genel kurulca tespit edilen miktarı genel merkez hissesi, ölüm yardımı (Genel Merkezde toplandığı takdirde) ve dergi ücretini her ay sonunda yaptıkları tahsilata ve Genel Merkez Yönetim Kurulu Kararına göre Genel Merkeze gönderirler.
e. Üyeliğe kayıt edilmek için o yılın üye ve giriş aidatlarının peşin ve tam olarak ödenmesi şarttır. Sonraki yıllar için aidatın ne şekilde ödeneceği ve ödemeyenler hakkında ne işlem yapılacağı 8 nci maddede belirtilmiştir.
a. Dernek genel merkezinin ve şubelerin gereksinmeleri dışında fazla paraları devlet bankalarına yatırılabileceği gibi, sermayesinin en az % 50’si T.C. tabiyetinde olan kişilere ait özel bankalarda açtırılacak hesaplara yatırılarak saklanır ve nemalandırılır. İhtiyaç olduğu zaman bankalardan para, yetkili ve sorumlu kişilerin imza sirkülerine göre ve çift imza ile çekilir ve gününde ihtiyaç yerine ödenir.
b. Dernek gelirlerinin sarfı yönetim kurulları kararları ile bütçe ve İç Çalışma Yönetmeliğinde tespit edilecek usullere göre yapılır. Gelirlerin verimli hale getirilme biçimi, genel merkezde dernek genel merkez yönetim kurulunca, şubelerde şube yönetim kurullarınca saptanır.
MADDE-54 :
a. Dernek genel kurulunun yetki vermesi üzerine yönetim kurulu kararıyla taşınmaz mal alabilir veya taşınmaz mallarını satabilir. Dernek edinmiş olduğu taşınmazları, tapuya tescilinden itibaren bir ay içinde mülki idare amirliğine bildirmekle yükümlüdür.
b. Genel merkezin ve şubelerinin, kuruluş ve işlemlerinin tasarrufları altındaki taşınmaz mallar, dernek genel başkanlığı adına tapuya tescil edilir. Tapu işlemleri için gerekli yetki ilgililere merkez yönetim kurulunca verilir. Tapular genel başkanlıkta saklanır. Bir taşınmaz malın satılması ve alınması genel merkez yönetim kurulunun önerisi ve dernek genel kurulu kararı ile olur.
DERNEĞİN BORÇLANMASI
MADDE- 55 : Genel merkez ve şubeler bütçelerinde belirtilen ve genel kurullarca kabul edilen miktar ve şart dışında borçlanamazlar. Genel merkez genel kurul kararı olmadan şube borçlarını ödeyemez. Genel kurul kararı olmadan yapılan borçlar ilgili yönetim kurulu üyelerinden tahsil edilir.
