DERNEĞİN AMACI
Cumhuriyetin kazanımlarına, Ulusal Bütünlüğümüze ve Egemenliğimize, Laik, Demokratik ve Sosyal Hukuk Devleti İlkelerine,
ATATÜRK İlke ve Devrimlerine, ATATÜRK’ün Düşünce Sistemine ve Manevi Şahsiyetine içten ve dıştan yapılacak her türlü saldırı ve
ihlallere karşı kamuoyunu doğru yönlendirmek için, yasal her türlü reaksiyonu göstermeyi milli bir görev addetmek ve
bu kapsamda gerekli çalışmaları ve faaliyetleri en etkin şekilde göstermek,
Vatan, Ulus ve Bayrak sevgisini yüceltmek, çalışmalarını ATATÜRK
İlke ve Devrimleri doğrultusunda yürütmek, ATATÜRKÇÜ Düşünce Sistemini özümsemiş Türk Gençlerinin yetiştirilmesi için
gerekli görülen faaliyeti göstermek ve her türlü desteği vermek,
Üyelerin,
-
Yasalardan doğan hak ve menfaatlerini gözetmek ve geliştirmek,
-
Sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını karşılamak ve zor durumda olanlara yardım etmek,
-
Aralarındaki dayanışmayı güçlendirmek ve arttırarak devam ettirmek,
-
Askerlik mesleğine ilişkin ortak anılarını yaşatmak,
-
Kendilerini ve aile bireylerini değişik konularda eğiterek; bilgi, beceri ve yeteneklerini arttırmak, kariyer kazanmalarına yardımcı olmak.
Derneğin bu amacı gerçekleştirmek için emeklilik olgusunun psikolojik, sosyal, ekonomik, kültürel, siyasal ve dış ilişkiler gibi
tüm boyutlarıyla değerlendirilerek, Türk Silahlı Kuvvetleri ve Milli Savunma Bakanlığının her makam ve birimi ile sıkı bir işbirliği
ve koordinasyon sağlanıp, onlardan temin edilecek destek ile bilim ve hukuk ortamı içinde yeni çözümler üretmek üzere çalışma
biçimleri ile faaliyet alanları şunlardır :
-
ATATÜRK İlke ve İnkılaplarının takipçiliğini yapmak için İnkılap Tarihimizin önemli günlerinde üniversiteler ve aynı amaçla
kurulmuş derneklerle işbirliği yaparak, bilimsel toplantılar, konferanslar, paneller, sergiler düzenlemek, TESUD’un kuruluş
günü ile ATATÜRK’ün ölüm yıldönümlerinde büyük topluluklar halinde ANITKABİR ve ATATÜRK Anıtlarını ziyaret etmek suretiyle
Atatürkçü Düşünce Sisteminin kamuya maledilmesine öncülük etmek. Bu çalışmalarını, doğrudan ve dolaylı her türde teknolojiden
yararlanarak basılı, sesli ve/veya görüntülü yayın organlarıyla yayınlamak.
-
Milli Bayramlarımızda, tarihimizin önemli günlerinde yapılan törenlere katılmak;
her fırsatta vatan, millet ve bayrak sevgisini yüceltmeye yönelik davranışları desteklemek.
-
Şehit ve gazilerimizin aziz hatıralarını anmak ve yaşatmak üzere belli günlerde veya özel olarak
saptanmış günlerdeki etkinlikleriyle, ilgi, bilgi ve birikim sahibi emekli subayların öncelikli
olarak katılımlarını sağlamak suretiyle kamu hafızasını canlı tutmaya gayret etmek.
-
Dernek üyelerinin yasalardan doğan veya doğacak olan hak ve menfaatlerini korumak, geliştirmek ve
maksadı engelleyen sorunların çözümü için gereken yasal ve idari girişimlerde bulunmak.
-
Üyelerin askerlik mesleğine ilişkin ortak anılarını yaşatmak amacıyla lokal, misafirhane, kamp ve
huzurevi gibi tesisler açmak, üyelerin Silahlı Kuvvetler günlerine katılmalarını sağlamak,
derneğin kuruluş günlerinde ve diğer önemli günlerde toplantılar tertip etmek.
-
Üyelerin ve yakınlarının eğitim ve kültürel ihtiyaçlarının karşılanması için gerekli sosyal ve
geliştirici önlemleri almak, dergi çıkarmak, belli periyotlarla bültenler yayınlamak, kitap bastırmak,
dergide yayımlanacak yazıların teşkil edilecek yayım kurulu tarafından titiz bir incelemeye tabi tutularak
ilmi, hukuki, ekonomik, sosyal ve diğer açıdan güncel ve üyelerin seviyesine uygun bir dil ve düzeyde
olmasını sağlamak; özel günlerde toplantılar tertiplemek, törenlerde konuşmak, radyo ve televizyon
programlarına katılma imkanları yaratmak, dernek genel merkezinde ve şubelerde kitaplıklar tesis etmek
ve üyelerin istifadelerine uygun ortamlar oluşturmak.
-
Üyeler arasında dayanışmayı sağlamak için üyelerin ve yakınlarının mesleklerini saptayıp gerektiğinde
aralarında iletişim kurmak ve karşılıklı yardımlaşma ile ihtiyaçların giderilmesini temin etmek,
üyelerin veya yakınlarının hastalanmaları halinde hastayı veya ailesini ziyaret ederek onların
sorunları ile yakından ilgilenmek, üyenin ölümü halinde yardımda bulunmak,
üye çocuklarının mesleklerini saptayıp gerektiğinde aralarında iletişim kurulmasına yardımcı olmak.
-
Üyelerin hastalıkları ve vefatları halinde gerek kendilerinin ve gerekse aile bireylerinin muhtaç oldukları
ilgi ve ihtimamı göstermek, özellikle vefat eden üyenin cenaze masraflarına maddi katkıda bulunmak
üzere şubelerde özel yardım fonları oluşturmak.
-
Üyelerin ulusal bütünlüğe, kalkınmaya, vatan ve bayrak sevgisini yüceltmeye katkılarını arttırmak amacı ile
bu tüzükte belirtilen etkinlikleri daha yararlı kılabilmek için araştırma kurulu oluşturmak,
bu kurula konusunda deneyimli, bilgi ve birikim sahibi olan emekli subayları ve kariyer sahibi kişileri saptayarak
davet etmek, bu kurulların ülkemizin iç ve dış sorunlarına çözümler getirecek ürünlerinin basılması ve yayımlanması
için girişimlerde bulunmak, kanunlarla yasaklanmayan alanlarda, kendi aralarında veya vakıf,
sendika ve benzeri sivil toplum kuruluşlarıyla ortak amacı gerçekleştirmek üzere ve yetkili organlarının
kararı ile platformlar oluşturmak. Yüksek Öğretim Kurumu (Üniversite) ve destekleyici eğitim sistemlerini
ve kurslarını yürütebilecek vakıf kurmak.
-
Amaçları doğrultusunda şubeler açmak, üye sayısını arttırmak, federasyon, konfederasyon gibi organizasyonların kuruluşunun
hızlandırılması ve kuruluş halindeyken veya sonradan üye olmak, kendi başına veya başka kişi ve kuruluşlarla ortak
fikirler oluşturmak, bu düşünce ve fikirleri yaymak.
-
Genel Merkez veya şubelerle müstakil veya müşterek orman veya fidanlık tesis etmek, bununla ilgili kampanyalar açmak.
-
Sağlanan kârı üyelerine paylaştırmamak, gelir, faiz veya başka adlarla üyelerine aktarmamak şartıyla üyelerin yiyecek,
giyecek gibi zaruri ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sandık kurmak.
-
Doğal afetlere maruz kalan üyelere kampanya açmak suretiyle yardım etmek.
-
Orta öğretim, lisans ve yüksek lisans kurumlarında subaylarca verilebilecek eğitim ve öğretim konularında
üye olan emekli subayların görevlendirilmelerine olanak sağlamak.
TESUD'UN TARİHÇESİ
Yıl 1912... Balkan Savaşları başlamak üzere. Bu arada, 23 Temmuz 1912 tarihinde 12 idealist Mütekait Zabit, İstanbul’da
Galata’nın eski, köhne, karanlık, Bahtiyar Han’ın bir odasında,
tavandan sarkan onaltı kollu, şamdanın ölgün mum ışıkları altında toplanarak; çeşitli savaşlardan sonra
emekli olmuş Zabit ve Gediklilerin, terhis edilmiş eratın, şehit olanların Eramil ve
Eytam’larının (Dul Eş ve Yetimlerinin) yasal haklarını takip etmek ve sosyal dayanışmalarını sağlamak için
UMUM MÜTEKAİDİN-İ ASKERİYE CEMİYETİ (Tüm Asker Emeklileri Derneği)’ni kurmuşlardır.
Dernek, Hilâl-i Ahmer (Kızılay)’den sonra en eski hayır derneklerindendir.
Kuruluşundan üç ay sonra başlayan Balkan Savaşları ve 1914 yılında başlayan 1’inci Dünya Savaşı’ndan dolayı
dernek 7 yıl süreyle faaliyetine devam edememiş ve kapalı kalmıştır.
1’inci Dünya Savaşı sona erince 1919 yılında tekrar faaliyete geçmiştir.
İstanbul’un çeşitli yerlerinde çalışan dernek, 1949 yılında Vezneciler Fen Fakültesi arkasındaki 2 odalı binada,
sonraları eski Harbiye Mektebi (Harp Okulu) hapishanesinin loş, rutubetli, tavanları akan odasında çalışmış,
buradan da çıkarak Harbiye Mektebi yanındaki Daire-i Mahsusa (Özel Daire)’ya geçmiş, 20 ay faaliyetten sonra,
MSB.lığı ile yapılan görüşme sonunda, Harbiye Mektebi Matbaası (Karaköy-Beşiktaş yolunda) alınarak burada faaliyetini sürdürmüştür.
4 Ekim 1947 tarihinde yapılan yıllık Kongre’de alınan kararlar neticesinde İstanbul içinde sırasıyla
Üsküdar, Beyoğlu, Kadıköy, Fatih, Bakırköy, Beykoz, Eyüp, Sarıyer, Kartal Şubeleri açılmış, İstanbul dışında ise
26 Mayıs 1948 tarihinde Albay İhsan Hün’ün Başkanlığında Ankara şubesi açılmıştır.
Daha sonra Bursa ve Giresun Şubeleri faaliyete geçmiş, Erzurum, Samsun, Manisa’da birer temsilcilik açılmıştır.
Dernek sırası ile, Türkiye Muharipler Dergisi, Türkiye Eski Muharipler Cemiyeti Dergisi,
Büyük Çağ ve Güçlü Çağ isimleri ile dergi çıkarmıştır.
1949 yılında dernek merkezinin Ankara’ya götürülmesi fikri güç kazanmış, Ankara ile temaslar başlamış,
İstanbul delegelerinin muhalefeti ile karşılaşılmış, sürdürülen çalışmalar sonunda 14 Haziran 1951 tarihinde yapılan
Kongre’de Dernek Merkezinin Ankara’ya götürülmesine karar verilmiş ve dernek adı da TÜRKİYE MUHARİPLER DERNEĞİ
olarak değiştirilmiştir.
Ankara’ya nakledilen dernek, Devlet ve Hükümet yetkilileri ile temaslar neticesinde Bakanlar Kurulu Kararı ile
“Umumi Menfaatlere Hadim Cemiyetler” (Genel Menfaatlere Yararlı Dernekler)
grubuna dahil edilmiştir. 1951 yılında kurulan, merkezi Paris’te olan Dünya Eski Muharipler Federasyonu’nun Kurucu üyesi olmuştur.
Genel Merkez Ankara’da ilk önceleri kiralık binalarda çalışmış, 1962 yılında Necatibey Caddesinde
Ankara Merkez Komutanlığına ait küçük bir binaya taşınmıştır. Ayrıca bugünkü Sıhhıye Orduevi’ne bitişik
vakfiye bir arsaya da sahip olmuştur. 1961 yılında Dernek Başkanı olan Tuğgeneral Baki ÖZGÜLER bu arsada
bir bina yapılması ya da arsanın satılarak başka yerde uygun bir bina alınması için
zamanın Genelkurmay Başkanı Cevdet SUNAY ile görüşmüştür. Görüşme neticesinde arsa
100,00 TL.si peşin olmak üzere 500.000 TL.ye satılmıştır. 13 Eylül 1961 tarihinde yapılan toplantıda
Hüseyin AKAT’a ait Selanik Caddesindeki AKAT APARTMANI (Şimdiki BİRLİK Apt./Genel Merkez Binası)’nın
300.000 TL. peşin 250.000 TL.si bir yıl vadeli olarak alınmasına oy birliği ile karar verilmiştir.
27 Eylül 1962 tarihindeki toplantıda binanın tapusunun alındığı müjdelenmiş ve derneğin kuruluşunun
50’nci yıl dönümünde, Ankara’nın merkezi bir yerinde böyle bir binaya kavuşulması uzun alkışlarla karşılanmıştır.
Binanın alınmasında Ankara İl İdare Kurulu 36.000 lira, Ankara İl Yönetim Kurulu 22.330 lira 10 kuruş katkıda bulunmuştur.
Dernek bu binada 1983 yılına kadar faaliyetini sürdürmüştür.
Yıl 1983, Türkiye’de 12 Eylül 1980 harekâtı ile bir süre ara verilen demokratik idareye geçiş için hazırlıklar hızlandırılmış
ve seçimlere hızla yaklaşılmaktadır. Bu ortamda Türkiye genelinde 32 adet asker kökenli derneğin var olduğu
ve faaliyet halinde olduğu görülmektedir. Asker kökenli derneklerin çokluğu nedeniyle Milli Güvenlik Konseyi’nin
19 Haziran 1983 tarihinde çıkardığı 2847 sayılı yasa ile; “Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılanların askerlik mesleğine
ilişkin ortak anılarını yaşatmak, dayanışmalarını devam ettirmek, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla” kurabilecekleri dernekler:
-
Türkiye Emekli Subaylar Derneği
-
Türkiye Emekli Astsubaylar Derneği
-
Türkiye Muharip Gaziler Derneği
-
Türkiye Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri Derneği olarak belirtilmiştir.
Yasa hükümlerine göre dört derneğin kurulma çalışmaları hemen başlatılmış, İçişleri Bakanlığı;
faaliyetteki 32 dernek arasından, Türkiye Muharipler Derneğinden 15, TSK Emekli Subaylar Derneğinden 18,
İzmir Karşıyaka Emekli Subaylar Derneğinden 6, Fen Tatbikat ve Muharebe Okulları Yardımlaşma Derneğinden 7,
Deniz H.O. Mezunları Derneğinden 6 subay olmak üzere Türkiye Emekli Subaylar Derneği’ni kurmaları için
52 kişilik Kurucu Üye seçmiştir. MSB tarafından da 11 Kurucu Üye daha seçilerek Kurucu Üye sayısı 63’e yükseltilmiştir.
17 Ekim 1983 tarihinde 63 Kurucu Üyeden 40 Kurucu Üyenin iştiraki ile yapılan toplantıda kurulan
Tüzük Komisyonunun hazırladığı tüzük müteakip toplantılarda tartışılarak son şeklini almış
ve Türkiye Emekli Subaylar Derneği (TESUD) 05 Ocak 1984 tarihinden itibaren tüzel kişilik kazanmıştır.
4:6 Şubat 1984 tarihinde yapılan toplantıda Tuğgeneral Fahri ÇELİKER Genel Başkanlığa seçilmiştir.
Bu seçim sonuçları İçişleri Bakanlığına ve Ankara Valiliği’ne gönderilmiştir.
Onayı müteakip alınan bir kararla TESUD’un kuruluş tarihi 5 Nisan 1984 olarak kabul edilmiş
ve her yıl 5 Nisan’da yapılan törenlerle kuruluş yıldönümü kutlanmaktadır.
2847 sayılı Yasa gereği Türkiye Muharipler Derneği lağv edilince Selanik Caddesi AKAT Apartmanı bağış yolu ile
Türkiye Emekli Subaylar Derneği’ne devredilmiştir. İsmi BİRLİK Apartmanı olarak değiştirilmiştir.
Bahçesinde gazino olarak kullanılan bir baraka ile üst katı misafirhane olan 3 katlı bu eski ve onarıma muhtaç binanın,
OYAK İnşaat ile kat karşılığı anlaşılarak yeniden yapımına karar verilmiştir.
İnşaat aşamasında OYAK İnşaatın Necatibey Caddesindeki bir binasında TESUD olarak faaliyetlere devam edilmiştir.
İnşaatın tamamlanmasını müteakip yapılan sözleşme gereği; Girişteki 2 dükkan, doktor ve berberin bulunduğu 1’inci kat ile,
2’nci kat OYAK İnşaata verilmiş, TESUD olarak 3,4,5 ve 6’ncı katlara yerleşilmiştir.
Daha sonra Bursa TESUD Şubesine hibe edilen arazi üzerine villa yaptırılarak satılmış ve elde edilen
para ile de OYAK İnşaattan girişteki 2 dükkan hariç 700.000 TL.na binanın 1’inci ve 2’nci katları da satın alınmıştır.
Ziya Gökalp Caddesi üzerinde SSK binasında kirada olan Çankaya Şubesi de bu binaya taşınarak şimdiki yerleşime geçilmiştir.
TESUD ilk olarak Ağustos 1984 tarihinden itibaren her ay, Ocak 1990 tarihinde itibaren de 2 ayda bir olmak üzere “BİRLİK” Dergisi çıkarmaktadır.
TESUD, halen 30 Şube ve 3 Temsilcilik ile faaliyetini sürdürmektedir.